نکات جالبی درباره غضب

از کتاب شریف معراج السعادة

غضب : حالت نفسانيه كه باعث‏ حركت روح‏ حيوانى و از داخل به جانب خارج از براى غلبه و انتقام مى‏ شود.و هرگاه شدت نمود باعث‏ حركت‏ شديدى مى‏ شود كه از آن حركت، حرارتى مفرط حاصل، و از آن حرارت‏ دود تيره‏ اى بر مى‏ خيزد و دماغ و رگها را پر مى سازد، و نور عقل را مى‏ پوشاند، و اثر قوه عاقله را ضعيف مى‏ كند.و به اين جهت در صاحب غضب، موعظه و نصيحت اثرى نمى‏ بخشد.بلكه پند وموعظه، درشتى و شدت را زياد مى‏ كند.و حركت قوه غضبيه به اين جهت امرى است كه‏ هنوز واقع نشده است‏ بلكه محتمل الوقوع است.و به جوش آمدن شعله غضب، به جهت ‏دفع آن است، يا به سبب امرى است كه واقع شده، و حركت آن به جهت انتقام است.

پس اگر انتقام ممكن باشد و قدرت بر آن داشته باشد، چون غضب به حركت آمد خون از باطن به ظاهر ميل مى‏ كند و رنگ آدمى سرخ مى ‏شود.و اگر انتقام ممكن نباشد واز آن مايوس باشد خون ميل به باطن مى‏ كند و به آن جهت رنگ آدمى زرد مى‏ شود.واگر غضب بر كسى باشد كه نداند خواهد توانست انتقام از او بكشد يا نه، گاهى خون ميل به باطن و گاهى ميل به ظاهر مى‏ كند، و به اين جهت رنگ آدمى گاهى سرخ و گاهى زرد مى‏ شود.

مردمان در قوه غضبيه بر سه قسم ‏اند:

بعضى در طرف افراط هستند، كه در وقت غضب فكر و هوشى از براى ايشان باقى نمی ماند.